Tính nhẩm nhanh: trò chơi 60 giây và các mẹo tính nhẩm

Tính nhẩm là gì và vì sao quan trọng

Tính nhẩm là tính trong đầu, không cần đặt tính hay dùng máy tính. Đây là kỹ năng chạy suốt chương trình tiểu học: lớp 1 tính nhẩm trong phạm vi 10 và các số tròn chục, lớp 2 cộng trừ qua 10, lớp 3 nhân chia số tròn chục, lớp 4 và lớp 5 nhân chia với 10, 100, 1 000. Trò chơi ở trên là các vòng tính nhẩm nhanh 60 giây: con trả lời càng nhiều câu càng tốt, mỗi câu sai trừ 3 giây, và kỷ lục được lưu trên thiết bị. Các nút cấp độ ở đầu trang chọn đúng dạng tính của từng lớp.

Mẹo tính nhẩm nhanh

Tính nhẩm nhanh không phải là có "đầu óc đặc biệt" mà là biết vài cách biến phép tính khó thành phép tính dễ:

• Làm tròn đến số tròn chục gần nhất rồi bù lại (46 + 9 = 46 + 10 − 1).
• Tách một số thành chục và đơn vị (34 + 25 = 50 + 9 = 59).
• Đổi chỗ để tính dễ hơn (4 × 7 × 25 = 7 × 100 = 700).
• Dùng phép tính ngược để kiểm tra (56 : 7 = 8 vì 7 × 8 = 56).

Thẻ quy tắc ở trên có bảy mẹo hay dùng nhất, mỗi mẹo kèm một ví dụ.

Tính nhẩm và soroban

Nhiều phụ huynh tìm hiểu soroban (bàn tính Nhật) hay "finger math" để giúp con tính nhẩm. Đó là các phương pháp riêng, cần học có hướng dẫn. Trang này không dạy soroban; trò chơi ở đây luyện các cách tính nhẩm có trong sách giáo khoa Việt Nam, để con dùng ngay trong bài học trên lớp. Hai cách có thể bổ sung cho nhau: điều quan trọng là luyện đều đặn và ngắn.

Con tính nhẩm kém, chậm: dạy tính nhẩm thế nào?

Tính nhẩm chậm thường do chưa thuộc các phép cơ bản: cặp số bằng 10, bảng cộng qua 10, bảng cửu chương. Muốn học tính nhẩm lại cho chắc, hãy chọn cấp độ thấp hơn một bậc, chơi mỗi ngày một vòng 60 giây và chỉ so với kỷ lục của chính con. Sau hai tuần, con số trên màn hình kết thúc thường tăng rõ, và con tự tin hơn khi làm bài. Người lớn muốn rèn trí nhớ cũng có thể chọn "Người lớn": giao diện yên tĩnh, không có hình vẽ trẻ con.