Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20: trò chơi và cách tính qua 10

Cộng trừ trong phạm vi 20: bước quan trọng của lớp 2

Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20 là phần mở đầu của Toán lớp 2 theo Chương trình GDPT 2018. Điểm mới so với lớp 1 là phép cộng qua 10 (8 + 5 = 13) và phép trừ qua 10 (13 − 5 = 8): tổng vượt qua 10, hoặc phải trừ "xuyên qua" số 10. Trò chơi ở trên hỏi lẫn các phép có qua 10 và không qua 10, đúng như trong các bài "bảng cộng (qua 10)" và "bảng trừ (qua 10)" của sách.

Cách tính qua 10: tách số

Cách được sách giáo khoa dạy và cũng hiệu quả nhất là "tách để làm tròn 10". Với 8 + 5: số 8 cần thêm 2 để thành 10, nên tách 5 thành 2 và 3; 8 + 2 = 10, 10 + 3 = 13. Với 13 − 5: trừ 3 trước để về 10, rồi trừ tiếp 2, được 8. Cách này cần con biết chắc hai điều: các cặp số bằng 10 (tách gộp số) và các cách tách một số nhỏ (5 = 2 + 3 = 1 + 4). Vì vậy nếu con chậm ở trang này, hãy chơi vài lượt Ghép 10 trước.

Những lỗi hay gặp

• Quên cộng phần còn lại: 8 + 5 → 10 rồi dừng, viết 10.
• Đếm sai một bước khi đếm tiếp: 9 + 4 = 12.
• Với phép trừ, trừ ngược: 13 − 5, lấy 5 − 3 = 2 rồi viết 12.

Trò chơi đưa các đáp án sai "có lý do" này vào lựa chọn. Khi con chọn sai, đáp án đúng hiện ra cùng phép tách, ví dụ "8 + 2 + 3 = 13".

Luyện tập và phiếu bài tập

Chế độ "Đua qua cổng" rất hợp với phạm vi 20: con chọn giữa "+ 5" và "+ 9" để đoàn người đủ 15 người phá tường, tức là vừa cộng vừa so sánh. Thi tốc độ 60 giây giúp con nhớ bảng cộng, bảng trừ qua 10. Ba phiếu PDF có đáp án; phiếu thứ ba là bảng cộng từ 0 đến 10 để dán ở góc học tập.