การบวกและการลบไม่เกิน 20: บวกเลขข้ามสิบให้คล่อง

การบวกลบไม่เกิน 20 และการข้ามสิบ

การบวกและการลบไม่เกิน 20 เป็นขั้นที่ใหญ่ที่สุดของ ป.1 เพราะมีเรื่องใหม่คือการข้ามสิบ บวกเลขไม่เกิน 20 อย่าง 12 + 5 ยังง่าย เพราะหลักสิบ ไม่เปลี่ยน แต่ 8 + 5 หรือ 14 − 6 ต้องผ่านเลข 10 เด็กที่ยังนับนิ้วจะเริ่มช้าและผิดตรงนี้ หน้านี้มีวิธีคิดข้ามสิบแบบทีละขั้น เกมบวกลบไม่เกิน 20 และใบงานพร้อมเฉลย

วิธีเติมให้ครบสิบ

วิธีที่ครูไทยสอนกันมากคือการเติมให้ครบสิบ ดูตัวอย่างด้านบน: 8 + 5 ให้คิดว่า 8 ขาดอีก 2 จะครบ 10 จึงแยก 5 เป็น 2 กับ 3 ได้ 10 + 3 = 13 การลบก็ใช้ 10 เป็นจุดพัก 13 − 5 ลบให้เหลือ 10 ก่อน (ลบ 3) แล้วลบอีก 2 ได้ 8 วิธีนี้ต้องอาศัยคู่ที่รวมกันได้ 10 ถ้าลูกยังไม่คล่องคู่เหล่านี้ ให้กลับไปฝึกที่หน้ารวมกันได้ 10 ก่อน

บวกเลขคู่ซ้ำและใกล้คู่ซ้ำ

อีกทางลัดคือบวกเลขซ้ำ 6 + 6 = 12, 7 + 7 = 14, 8 + 8 = 16 เด็กมักจำได้เร็ว แล้วใช้คิดข้อใกล้เคียง 7 + 8 = 7 + 7 + 1 = 15 หรือ 6 + 7 = 6 + 6

• 1 = 13 ให้ลูกเลือกวิธีที่ถนัด จุดหมายไม่ใช่วิธี แต่คือการตอบได้โดยไม่ต้องนับนิ้ว

เกมบวกเลขไม่เกิน 20

รอบแรกของเกมไม่มีการข้ามสิบ รอบต่อไปมีครึ่งหนึ่ง ในเกมวิ่งผ่านประตู เด็กต้องเลือกระหว่าง +8 กับ +5 เพื่อให้ฝูงนักวิ่งมีจำนวนพอพัง กำแพง 20 ซึ่งเป็นการคิดเลขในใจที่สนุกโดยไม่รู้ตัว เมื่อคล่องแล้ว ลองแข่งกับเวลา 60 วินาที และพิมพ์ใบงานคิดเลขเร็ว 60 ข้อไปทำที่โรงเรียน

ใบงานคิดเลขเร็วไม่เกิน 20

ครูหลายคนให้นักเรียน ป.1 ทำแบบฝึกคิดเลขเร็วทุกเช้า ใบงานชุดที่สามของหน้านี้มี 60 ข้อ เรียงเป็นสามคอลัมน์ มีช่องเขียนเวลาที่ใช้ ทำซ้ำได้ทุกวันเพราะ ตัวสร้างใบงานสุ่มโจทย์ใหม่ทุกครั้ง เมื่อเด็กทำ 60 ข้อได้ถูกเกือบทั้งหมดภายในไม่กี่นาที แสดงว่าพร้อมไปต่อที่การบวกลบไม่เกิน 100

ข้อผิดที่เจอบ่อยในการบวกลบไม่เกิน 20

ข้อผิดที่พบบ่อยคือการนับนิ้วพลาดหนึ่ง เช่น 8 + 5 ตอบ 12 หรือ 14 และการลบที่ข้ามสิบ เช่น 14 − 6 ตอบ 12 เพราะเอา 6 − 4 = 2 แทนที่จะลบให้ครบ ให้ลูกใช้ การเติมให้ครบสิบช่วยตรวจ: 14 − 4 = 10 แล้ว 10 − 2 = 8 คำตอบที่ถูกคือ 8 เกมจะถามข้อที่ผิดซ้ำภายในไม่กี่ข้อ จนกว่าจะตอบถูก และข้อเหล่านั้นจะอยู่ในรายการ ข้อที่ควรฝึกอีก ซึ่งพิมพ์เป็นใบงานได้

เมื่อลูกทำการบวกลบไม่เกิน 20 ได้คล่อง ให้ลองโจทย์ปัญหาสั้น ๆ เช่น "มีลูกอม 13 เม็ด ให้น้อง 5 เม็ด เหลือกี่เม็ด" การเปลี่ยนตัวเลขเป็นเรื่องราวช่วยให้เด็กเลือกได้ว่าต้องบวกหรือลบ