Sommen tot 20: plus en min tot 20 met spelletjes

Rekenen tot 20: de belangrijkste stap van groep 3 en 4

Sommen tot 20 zijn het hart van het rekenen in groep 3 en groep 4. Eerst sommen waarbij het tiental blijft staan, zoals 12 + 5 en 17 − 3, en daarna de lastigere sommen over het tiental, zoals 8 + 5 en 13 − 5. Op deze pagina oefent je kind plussommen en minsommen tot 20 met spelletjes; het spel mengt beide soorten. In Vlaanderen is dit de stof van het 1ste en 2de leerjaar.

Het trucje: via de 10

Bij 8 + 5 maak je eerst de 10 vol: van 8 naar 10 is 2. Van de 5 blijft dan 3 over, en 10 + 3 = 13. Daarvoor moet je kind de splitsingen kennen: 5 is 2 en 3. Bij minsommen werkt het net zo, maar dan terug: 13 − 5 is eerst 3 eraf naar 10, en dan nog 2 eraf: 8. Op het rekenrek en de getallenlijn zie je die twee stappen goed. Werkt je kind liever met dubbelen? Ook goed: 7 + 8 is 7 + 7 en nog 1.

Sommen tot 20 automatiseren

Aan het eind van groep 4 moeten de sommen tot 20 vlot gaan, zonder tellen. Dat lukt het best met korte, regelmatige rondjes. In de poortenrace kiest je kind de poort die zijn groepje laat groeien, bijvoorbeeld "+ 5" of "+ 9", en moet het snel inschatten welke uitkomst het grootst is. "Maak 20" traint de paren die samen 20 zijn (13 en 7, 16 en 4). En "Tegen de klok" laat zien of de sommen al echt geautomatiseerd zijn. Zo worden de rekenspelletjes tot 20 korte rekenoefeningen: rekensommen tot 20 met brug en zonder, en erbij sommen en eraf sommen door elkaar.

Typische fouten

• Eén te veel of te weinig: bij doortellen tellen kinderen het begingetal mee (8 + 5 = 12). Laat ze bij de volgende stap beginnen: 9, 10, 11, 12, 13.
• Plus en min door elkaar: vooral in een rijtje gemengde sommen. Laat het teken eerst hardop zeggen.
• Over het tiental bij min: 14 − 6 = 12 in plaats van 8, omdat 6 − 4 werd gerekend. Het voorbeeld na een fout laat de stap via de 10 zien.