Tafel van 9: de tafel, de vingertruc en spelletjes

De tafel van 9: de tafel met de meeste trucjes

Bovenaan staat de tafel van 9, van 9 × 1 = 9 tot 9 × 10 = 90. Hij komt meestal als laatste van de moeilijke tafels aan de beurt, in groep 5. Veel kinderen schrikken van het grote getal, maar de tafel van 9 zit vol patronen en is daardoor een van de leukste tafels om te leren. Hieronder staan de drie trucjes, en daaronder de spelletjes en een werkblad. In Vlaanderen heet dit de maaltafel van 9.

Drie trucjes voor de tafel van 9

• De vingertruc: buig de vinger van het getal waarmee je vermenigvuldigt. Links staan de tientallen, rechts de eenheden. 9 × 4: buig de 4e vinger, links 3, rechts 6, dus 36.
• Keer 10 en eentje eraf: 9 × 6 = 10 × 6 − 6 = 60 − 6 = 54.
• De cijfersom is 9: 2 + 7 = 9, 5 + 4 = 9, 8 + 1 = 9. En het cijfer van de tientallen is steeds één minder dan het getal: bij 9 × 8 begint de uitkomst met 7, en 7 + 2 = 9, dus 72.

Het patroon zelf ontdekken

Schrijf de uitkomsten onder elkaar op: 9, 18, 27, 36, 45, 54, 63, 72, 81, 90. De tientallen gaan 0, 1, 2, 3 … omhoog en de eenheden 9, 8, 7, 6 … omlaag. Laat je kind dat zelf zien voordat je het vertelt: wat je zelf ontdekt, onthoud je beter. Het tweede plaatje op deze pagina laat het patroon ook zien.

Veelgemaakte fouten en hoe het spel helpt

Kinderen draaien bij de tafel van 9 vaak de cijfers om: 9 × 7 = 36 in plaats van 63, of 9 × 6 = 45 in plaats van 54. In de poortenrace en bij memory staan daarom juist de omgedraaide getallen naast elkaar, zodat je kind leert goed te kijken. Gebruik "Tegen de klok" als de trucjes eenmaal zitten: het doel is dat je kind de uitkomst weet zonder vingers. Bij 18 van de 20 goed in de toets volgt het tafeldiploma, en dan zijn alle tafels van 1 tot en met 10 compleet.