Deelsommen: delen oefenen met spelletjes

Deelsommen oefenen, van groep 4 tot groep 8

Delen is het omgekeerde van keer. Wie weet dat 6 × 7 = 42, weet ook dat 42 : 7 = 6 en 42 : 6 = 7. Op deze pagina oefent je kind deelsommen met spelletjes: eerst de deeltafels, de korte deelsommen die bij de tafels horen, en later de staartdeling voor grote getallen. Het spel hierboven mengt de deeltafels van 2 tot en met 10; met "wijzigen" kies je er een paar uit.

Twee manieren om naar delen te kijken

Kinderen leren delen meestal op twee manieren, en het helpt als ze allebei kennen:

• Verdelen: 15 knikkers eerlijk verdelen over 3 kinderen. Hoeveel krijgt ieder? 5.
• Opdelen (hoe vaak past het?): 15 knikkers in zakjes van 3. Hoeveel zakjes? 5.

Het antwoord is hetzelfde, maar de vraag is anders. In verhaalsommen komen beide voor. Het eerste plaatje laat het verdelen zien; in het spel "Leren" van de deeltafels zie je het opdelen.

Wat komt wanneer?

• Groep 4: eerlijk verdelen met materiaal, eerste deelsommen bij de tafels van 2, 5 en 10.
• Groep 5: de deeltafels van 1 tot en met 10, en delen met rest.
• Groep 6: grotere deelsommen uit het hoofd (240 : 6) en de eerste stappen van de staartdeling, vaak met de hapmethode (bij sommige methodes pas in groep 7).
• Groep 7 en 8: de staartdeling met grotere getallen, met rest en met een kommagetal als uitkomst.

In Vlaanderen moeten de maal- en deeltafels aan het eind van het 4de leerjaar paraat zijn; het cijferend delen hoort bij de doelen van het 6de leerjaar.

Het dubbelpunt is het deelteken

In Nederland en Vlaanderen schrijf je een deelsom met een dubbelpunt: 42 : 7 = 6. Je zegt "42 gedeeld door 7". Het teken ÷ zie je soms op rekenmachines of in Engelse boeken, maar op school gebruiken kinderen de dubbele punt. Alle spelletjes en werkbladen op deze site gebruiken daarom ":".

Zo help je thuis

Zorg eerst dat de tafels goed zitten: een kind dat 7 × 8 moet uittellen, kan 56 : 7 niet snel oplossen. Oefen daarna de deeltafels door elkaar, en laat je kind elke deelsom controleren met keer. Bij de staartdeling helpt het om het stappenplan naast het werkblad te leggen tot het vanzelf gaat.

Veelgemaakte fouten bij deelsommen

• Keer en delen omdraaien: 42 : 7 = 294, omdat er toch keer werd gerekend. Laat je kind eerst het teken zeggen.
• De volgorde omdraaien: 7 : 42 is iets anders dan 42 : 7. Bij delen mag je de getallen niet zomaar wisselen.
• De rest vergeten: bij 17 : 5 alleen "3" opschrijven. Vraag altijd: blijft er iets over?
• Delen door 1 en door het getal zelf: 9 : 1 = 9 en 9 : 9 = 1. Die twee regels helpen bij elke deeltafel.