Dodawanie i odejmowanie do 20 - gry i ćwiczenia

Dodawanie i odejmowanie do 20 - najważniejszy temat klasy 1

Dodawanie i odejmowanie do 20 to temat, który zajmuje dużą część klasy 1. Niektóre podręczniki dzielą go na etapy, np. dodawanie i odejmowanie do 12 albo do 15, ale gra i karty obejmują od razu całą drugą dziesiątkę. Najpierw dzieci liczą w drugiej dziesiątce bez przekroczenia progu: 12 + 5 = 17, 18 − 6 = 12. Potem przychodzi trudniejszy krok - dodawanie w zakresie 20 z przekroczeniem progu dziesiątkowego: 8 + 5, 9 + 7, 14 − 6. Gra na tej stronie ćwiczy oba rodzaje działań, a w ustawieniach można wybrać tylko jeden.

Jak liczyć w zakresie 20

Bez przekroczenia progu dziesiątka się nie zmienia: przy 14 + 3 dziecko dodaje tylko jedności (4 + 3 = 7), więc wynik to 17. To dobry moment, żeby pokazać, z czego składa się liczba dwucyfrowa: 14 to jedna dziesiątka i cztery jedności.

Z przekroczeniem progu najlepiej działa metoda „najpierw do dziesięciu”. 8 + 5: do ósemki brakuje 2 do dziesięciu, więc piątkę rozkładamy na 2 i 3. 8 + 2 = 10, 10 + 3 = 13. Odejmowanie działa tak samo w drugą stronę: 13 − 5 to 13 − 3 = 10 i jeszcze 10 − 2 = 8. Ta metoda wymaga dobrej znajomości rozkładu liczby 10, dlatego warto ją najpierw przećwiczyć w grze „Do dziesięciu”.

Typowe błędy

Dzieci często mylą się o jeden przy doliczaniu („osiem, dziewięć, dziesięć, jedenaście, dwanaście” i wynik 12 zamiast 13) albo przy odejmowaniu z przekroczeniem progu odejmują w złą stronę: 13 − 5 = 12, bo „5 − 3 = 2”. Gra przy błędzie pokazuje rozkład krok po kroku.

Gry na dodawanie do 20

„Bramki” to szybka gra dla klasy 1: tłum musi być większy od muru, więc dziecko porównuje wyniki dwóch działań. „Test na czas” sprawdza, ile działań do 20 dziecko policzy w minutę. Nauczyciele mogą wydrukować test minutowy w czterech wersjach.

Dodawanie i odejmowanie w zakresie 20 do wydruku

Trzy karty pracy do wydruku to gotowe zadania: 30 działań bez przekroczenia progu, 30 działań z przekroczeniem progu z miejscem na rozkład - czyli dodawanie z rozpisywaniem w zakresie 20 - oraz test minutowy w czterech wersjach. Odpowiedzi są na końcu każdej karty. Przykłady z kart są takie same jak w grze, więc nauka dodawania i odejmowania do 20 może iść na zmianę: raz na ekranie, raz na papierze.

Dodawanie do 20 przy okazji

Gry planszowe z dwiema kostkami, liczenie schodów w drodze do szkoły, wydawanie reszty z 20 zł w sklepie - to wszystko jest dodawanie i odejmowanie do 20. Kilka takich pytań dziennie daje więcej niż jedna długa karta pracy w weekend.

Druga dziesiątka

Liczby od 11 do 20 to dla wielu pierwszaków coś nowego: „jedenaście” nie brzmi jak „dziesięć i jeden”. Warto pokazać je na liczydle albo na patyczkach - jedna związana dziesiątka i kilka luźnych patyczków. Wtedy 14 + 3 staje się łatwe: dziesiątka zostaje, a do czterech patyczków dokładamy trzy.