Dzielenie pisemne krok po kroku

Dzielenie pisemne w klasie 4 i w klasie 5

Dzielenie pisemne pojawia się zwykle w klasie 4, kiedy liczby są już za duże, żeby dzielić w pamięci. W polskiej szkole zapisuje się je tak: dzielna, dwukropek i dzielnik w jednej linii (845 : 5), nad dzielną pozioma kreska, a wynik pisze się nad kreską, cyfra po cyfrze. Pod dzielną zapisujemy kolejne mnożenia i odejmowania. W klasie 5 te same kroki służą do dzielenia pisemnego przez liczby dwucyfrowe i większe - nasza gra ćwiczy na razie dzielenie przez liczby jednocyfrowe, od którego zaczyna się klasa 4. Na tej stronie jest przykład krok po kroku, gra, która sprawdza każdą cyfrę, i karty pracy na kratkach.

Dzielenie pisemne krok po kroku na przykładzie 845 : 5

Zaczynamy od pierwszej cyfry dzielnej. 8 : 5 to 1, bo piątka mieści się w ósemce jeden raz. Jedynkę piszemy nad kreską, dokładnie nad ósemką. Mnożymy 1 · 5 = 5, piszemy pod ósemką i odejmujemy: zostają 3. Teraz spisujemy następną cyfrę dzielnej, czwórkę, i mamy 34. 34 : 5 = 6, bo 6 · 5 = 30, a 7 · 5 = 35 to już za dużo. Szóstkę piszemy nad czwórką, 34 − 30 = 4. Spisujemy piątkę: 45 : 5 = 9, 45 − 45 = 0. Wynik to 169.

Na końcu zawsze sprawdzamy mnożeniem: 169 · 5 = 845. Jeśli w ostatnim odejmowaniu zostaje coś więcej niż zero, to reszta, którą zapisujemy jako „r.”: 97 : 4 = 24 r. 1.

Najczęstsze błędy

Pierwszy to zapominanie o zerze w wyniku: przy 615 : 3 po 6 : 3 = 2 spisujemy jedynkę, 1 : 3 to 0 - i to zero trzeba napisać nad kreską, inaczej wynik wyjdzie 25 zamiast 205. Drugi to różnica równa dzielnikowi albo od niego większa - to znak, że cyfra w wyniku jest za mała. Trzeci to pisanie cyfr wyniku nie nad tymi cyframi dzielnej, których dotyczą.

Gra: dzielenie pisemne z podpowiedziami

W trybie „Słupek krok po kroku” dziecko wpisuje każdą cyfrę samo, a gra od razu ją sprawdza. Przy błędzie podpowiada jedno zdanie, na przykład „34 : 5 = 6, bo 6 · 5 = 30”. Przycisk „Pokaż mi” rozwiązuje jeden krok.

Dzielenie pisemne - zadania do druku i ćwiczenia online

Dwie karty pracy w PDF to zadania do druku dla klasy 4: każda karta pracy ma 12 działań na kratkach z dzielnikiem jednocyfrowym, jedna bez reszty, druga z resztą, a odpowiedzi są na drugiej stronie. W generatorze kart można ułożyć własne zadania z dzielenia pisemnego. Do ćwiczeń online służy gra na górze strony. Nauka dzielenia pisemnego idzie najszybciej, gdy dziecko najpierw zrobi jedno działanie w grze z podpowiedziami, a potem dwa albo trzy na kartce. Karta z odpowiedziami przyda się też jako domowa kartkówka albo test z dzielenia pisemnego przed sprawdzianem.

Dzielenie pisemne a tabliczka mnożenia

W każdym kroku dzielenia pisemnego dziecko korzysta z tabliczki mnożenia: 34 : 5, 45 : 5, 28 : 4. Jeśli te działania idą wolno, całe dzielenie trwa długo i łatwo o błąd. Dlatego przed dzieleniem pisemnym warto zrobić kilka rund tabliczki dzielenia, a w trakcie nauki - wracać do niej co kilka dni.