การลบแบบมีการกระจาย: ลบมีการยืมทีละขั้น พร้อมเกมฝึก

การลบแบบมีการกระจายคืออะไร

การลบแบบมีการกระจายคือการลบแบบตั้งหลักที่หลักหน่วย (หรือหลักใดหลักหนึ่ง) ของตัวตั้งน้อยกว่าของตัวลบ จึงลบไม่พอ ต้อง "กระจาย" 1 สิบ จากหลักสิบมาเป็น 10 หน่วยก่อน ที่บ้านหลายคนเรียกว่า "ลบมีการยืม" หรือ "ยืมสิบ" ซึ่งเป็นเรื่องเดียวกัน ในหนังสือเรียนใช้คำว่าการกระจาย หน้านี้จึงใช้คำนี้เป็นหลัก ใบงานในหน้านี้ใช้เป็นแบบฝึกหัดการลบแบบกระจาย ป.2 ได้ เพราะมีทั้งสองหลักและสามหลัก ตัวอย่างด้านบน 52 − 27: 2 ลบ 7 ไม่พอ กระจาย 1 สิบ ได้ 12 − 7 = 5 และ 4 − 2 = 2 คำตอบคือ 25

การกระจายคือการแลก ไม่ใช่การยืมแล้วคืน

คำว่า "ยืม" ทำให้เด็กบางคนถามว่าแล้วต้องคืนเมื่อไร ที่จริงไม่มีการคืน แต่คือการแลก 1 สิบเป็น 10 หน่วย จำนวนทั้งหมดยังเท่าเดิม: 52 คือ 5 สิบกับ 2 หน่วย หรือ 4 สิบกับ 12 หน่วยก็ได้ ภาพไม้มัดละสิบที่แกะออกหนึ่งมัดด้านบนแสดงเรื่องนี้ เด็กที่เข้าใจตรงนี้จะลบสามหลักได้โดย ไม่สับสน

กระจายข้ามเลขศูนย์

ข้อที่ยากที่สุดคือเมื่อหลักสิบเป็น 0 เช่น 403 − 158 ต้องกระจายสองครั้ง: 1 ร้อยเป็น 10 สิบ แล้ว 1 สิบเป็น 10 หน่วย หลักสิบจึงเหลือ 9 และหลักหน่วยเป็น 13 ดูตัวอย่างที่ 2 ด้านบน ใบงานชุดสามหลักมีโจทย์แบบนี้สี่ข้อ เพื่อให้ฝึกเฉพาะจุดที่ยาก

ข้อผิดที่เจอบ่อย

• เอาตัวน้อยลบตัวมากโดยกลับด้าน: 52 − 27 ตอบ 35 (เพราะเอา 7 − 2) นี่คือข้อผิดที่พบบ่อยที่สุด
• กระจายแล้วลืมลดหลักสิบ: ก็ได้ 35 เช่นกัน (12 − 7 = 5 ถูก แต่คิดหลักสิบเป็น 5 − 2 = 3 แทน 4 − 2)
• กระจายข้ามศูนย์ไม่ครบ: 403 − 158 ตอบ 345 (ลืมลดหลักร้อย) หรือ 255 (ลืมว่าหลักสิบเหลือ 9)

เกมฝึกของหน้านี้ให้พิมพ์คำตอบเองด้วยแป้นตัวเลข และถามข้อที่ผิดซ้ำจนตอบถูก ส่วนโหมดตั้งหลักตรวจทีละหลัก และแสดงการกระจายทีละขั้นเหมือนตัวอย่างวิธีทำด้านบน

ช่วยลูกที่บ้าน

ถ้าลูกลบแบบมีการกระจายผิดบ่อย ให้กลับไปใช้ของจริงสักสองสามข้อ เช่น หลอดดูดน้ำมัดละสิบ ให้ลูกแกะมัดเองเมื่อหลักหน่วยลบไม่พอ แล้วเขียนตามบนกระดาษทีละขั้น เมื่อทำได้แล้วจึงเลิกใช้ของจริง อีกวิธีคือให้ลูกพูดออกเสียงทุกขั้น "สองลบเจ็ดไม่พอ กระจายหนึ่งสิบ ได้สิบสอง" การพูดช่วยให้ไม่ข้ามขั้นตอน

ใบงานชุดที่สามของหน้านี้ให้ลูกทำเครื่องหมายก่อนว่าข้อไหนต้องกระจาย แล้วจึงลงมือคิด การหยุดดูก่อนลบช่วยลดข้อผิดแบบเอาตัวน้อยลบตัวมาก ซึ่งเป็นข้อผิดที่พบบ่อยที่สุด